Stânfries

Deze boot werd in 1911 gebouwd op de werf van Botje Ensink in Groningen en daar voorzien van een triple expansie stoommachine. Het schip was ooit 31,5 meter lang, maar is na de oorlog op scheepswerf Welgelegen in Leeuwarden met vijf meter verlengd. Toen is overeenkomstig een dieselmotor aangebracht. De vracht aan boord bestond eigenlijk uit van alles en nog wat. De deuken in het dek herinneren nog aan de lading vaten die daar vaak werden geplaatst. Als ‘Leny’ werd het schip vanaf 1965 ingezet als classificeerdersboot in de haven van Rotterdam.

Het schip kon in 1997 ternauwernood van de sloop worden gered. De boot werd in 2002-2003 door Scheepsbouwbedrijf Kroes in Leeuwarden gerestaureerd. Als voortstuwing wordt een Deutz SF 716 gebruikt, afkomstig uit een voormalige bilgeboot in de Groninger Eemshaven. Bij 1800 toeren levert die een vermogen van 180 pk op. De Stânfries X is opgenomen in het Nationaal Register Varende Monumenten.

Lange tijd bepaalden dit soort boten mede het stadsbeeld. De Willemskade was ook vroeger al de meest gebruikelijke ligplaats. Bijna een eeuw lang onderhielden stoomboten vanuit Leeuwarden een geregelde verbinding met Dokkum, Meppel, Sneek, Amsterdam en andere steden. De meest roemruchte rederij was de ‘Stânfries’, die in 1910 werd opgericht en in 1954 ter ziele ging. De concurrentie met vrachtwagen en spoor kon men niet meer aan.